سخنرانی دکتر ناصر کاتوزیان در مراسم تحلیف وکلای دادگستری
۲۹۴ كارآموز وكالت، صبح روز پنج شنبه، با اداي سوگند به جمع وكلاي دادگستري پيوستند.
به گزارش خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، طي مراسمي كه صبح روز پنجشنبه با حضور هيات مديرهي كانون وكلا و استادان حقوق، در تالار شيخ انصاري دانشكدهي حقوق دانشگاه تهران برگزار شد، از مجموع ۳۲۰ كارآموز وكالت اين دوره تعداد ۲۹۴ نفر با كسب حد نصاب لازم، پروانهي وكالت دريافت كردند.
رييس كانون وكلاي دادگستري مركز در اين مراسم با تبريك به كارآموزان خاطر نشان كرد: دو درصد از مجموع كل كارآموزان كه حائز رتبهي برتر شدهاند، طبق آيين نامه، خود محل اشتغالشان را تعيين ميكنند بنابراين تعداد ۱۰ نفر از كارآموزان قادر به تعيين محل كار خود هستند.
اسامي ۱۰ نفر برتر اختبار امسال به اين شرح اعلام شد: ليلا سعادتي ، مرضيه كليكي، مريم نقاشان، بهنام يوسفيان شورهاي، برومند باستاني مجاوري، عليرضا صراف، حميدرضا سليمانيان، هژير قدس، گلناز فيروزي و نورالهدي صدر.
مريم نقاشان و بهنام يوسفيان شورهاي با كسب نمره برابر به رتبهي سوم نائل شدند و بهنام يوسفيان شورهاي كه روشندل است، از سوي حضار در سالن، به شدت مورد تشويق قرار گرفت.
در اين مراسم جناب استاد دكتر ناصر كاتوزيان، با اعلام اينكه، كساني كه با استقلال كانون وكلا مبارزه ميكنند، براي حقوق مردم ارزشي قائل نيستند، سخناني بشرح ذيل ايراد نمودند.
دارندهي نشان درجه يك علمي كشور در مراسم تحليف كارآموزان وكالت تاكيد كرد كه بايد براي دسترسي به عدالت، خود را از همهي هوي و هوسها خالي كنيد؛ سوگندي كه ميخوريد براي رسيدن به عدالت، مقتضياتي دارد در كتاب قانون نيامده است.
به گزارش خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دكتر ناصر كاتوزيان در مراسم تحليف كارآموزان وكالت با قرائت شعري از ابوحنيفه گفت: ابوحنيفه توصيه ميكند از چهار عمل بپرهيزيد زيرا اين كارها ممكن است به هلاكت شما بينجامد و در واقع راهزن محسوب ميشود. اين اعمال شامل وصايت، قبول امانت، استفاده از اموال موقوفه و مهمترين آن وكالت است. در عين حال منظور وي اين نبوده كه اين كارها زشت و ناپسند و به درد نخور است بلكه در واقع سخن اصلي وي در اهميت شغل وكالت است.
وي افزود: وكالت يكي از وظايف مهم حقوق عمومي كشور است و وكيل عضوي از جامعه عدالت محسوب ميشود و اين بسيار اهميت دارد و نقش وكيل را روشن ميكند. وكالت از مشاغل ديگر متفاوت است؛ زيرا در عين آنكه كاري خصوصي به حساب ميآيد، شغلي عمومي نيز هست.
اين حقوقدان، با اشاره به نقش و جايگاه كانون وكلا اظهار داشت: كانون وكلا يكي از سازمانهاي حقوق عمومي است و قواعد آن نيز تابع همين حقوق است اما با قرارداد نميتوان مقررات قانون وكالت را تغيير داد. همهي كار شما بايد مطابق با موازين و قانون باشد زيرا اين جزئي از اجراي عدالت در كشور است.كانون وكلا شاخهاي از قوهي قضاييه است كه استقلال آن بسيار اهميت دارد؛ زيرا بخشي از قوهي قضاييه محسوب ميشود كه وظيفهي اجراي عدالت در جامعه را بر عهده دارد. اين قوه در برخي موارد طرف دعوايش دولت است و بنابراين بايد عضوي بيطرف در دعاوي باشد؛ زيرا اگر بيطرفي را مثلا در مورد مجري سياسي لحاظ نكند در صورتي كه قاضي و وكيل از طرف دولت باشند، نتيجهي چنين محاكمهاي از قبل مشخص است.
وي، با تاكيد بر استقلال وكلا در دعاوي خاطرنشان كرد: همانطور كه بارها گفتهام لبهي تيز قدرت تلخ است و بشر طوري آفريده شده كه امر و نهي نميپذيرد و با قدرت سر ستيز دارد. اگر هم به ظاهر اطاعت ميكند به اجبار است و عقلاي قوم براي آنكه اين لبهي تيز را آرامتر كنند به اين وسيله متوسل شدهاند كه يك سازمان عمومي بين قدرت دولت و تودهي مردم واسطه شود تا اين قدرت را آرامتر كند و يكي از مهمترين و قديميترين اين سازمانها كانون وكلاست بنابراين كساني كه با استقلال كانون مبارزه ميكنند، براي حقوق مردم ارزشي قائل نيستند.
كاتوزيان، با دستهبندي رابطهي بين وكيل و موكل، وكيل و قاضي و وكيل و جامعه گفت: همانطور كه در تمام دنيا مرسوم است، وكيل نبايد پروندهي هر شخصي را بدون مطالعه قبول كند. برخي معتقدند اگر ما پروندهاي را قبول نكنيم ديگري قبول ميكند. رسم در تمام دنيا بر اين است كه وكيل براي پذيرش وكالت، ابتدا موكل خود را محاكمه و مداركش را ميخواهد. اين را به شما توصيه ميكنم و شما را از تبليغ برحذر ميدارم. يك وكيل خوب بايد نتايج نامطلوب اقامهي دعوي را به موكلش تذكر دهد و احتمال شكست را نيز بدهد و اين نكته را خاطرنشان كند كه من به عنوان متقاضي، سعي و كوشش خود را براي پيشبرد وكالت به كار ميبرم اما نتيجه را نميتوانم تضمين كنم.
وي در ادامه تاكيد كرد: تعهداتي كه درخواست ميشود معمولا بر دو نوع است؛ تعهد به وسيله و تعهد به نتيجه. در تعهد به نتيجه، كساني كه تعهد ميكنند تحقق نتيجه را تضمين ميكنند ولي درتعهد به وسيله، فرد تعهد ميكند از تمام صلاحيتش و از تمام معلومات و قدرتش براي رسيدن به نتيجه استفاده كند. تعهد وكيل از شاخصترين مصاديق تعهد به وسيله است.
استاد حقوق دانشگاه تهران با بيان اينكه سخنانش تركيبي از اخلاق و قواعد وكالت است، افزود: نكتهي ديگر رعايت امانت و حفظ اصرار موكل است. وكيل بايد اخلاق را در وكالت حفظ كند. علت اينكه اخلاق را با قواعد ميآميزم اين است كه فكر ميكنم وكيل مانند قاضي در حالي كه مجري قوانين است بايد پاسدار عدالت نيز باشد. يك وكيل موظف است در رابطه با موكل خودش، دادگاه و اجتماع، رعايت انصاف را كند و اين رعايت انصاف در جاهاي مختلف متفاوت است. اگر موكلي نزد شما سر خانوادگي را فاش كرد، بايد مثل يك طبيب و روانشناس آن را حفظ كنيد، مگر اينكه افشاي آن به لحاظ مصالح عمومي لازم باشد. اخلاق، يك قاعدهي كلي تخلفناپذير نيست بلكه قابليت انعطاف دارد و به تناسب مواردي كه ممكن است به كار رود، اقتضائات متفاوتي دارد و لذا وكيل بايد به اين موارد توجه كند.
وي ادامه داد: نكتهي ديگر رعايت انصاف در تعيين حقالوكاله است. در زبان فرانسه به جاي حقوق (salary) دستمزد وكيل را onare ميگويند، يعني چيزي كه افتخارآميز است. بين وكيل و موكل رابطهاي اخلاقي وجود دارد و موكل بايد در مقابل زحماتي كه وكيل ميكشد به او پاداش دهد. انصاف حكم ميكند كه ميزان حقالوكاله متناسب با زحمتي باشد كه وكيل در پرونده ميكشد لذا بايد رضايت موكل در دريافت حقالوكاله جلب شود.
عضو هيات علمي دانشگاه تهران در مورد پروندههاي مربوط به معاضدت قضايي گفت: پروندههاي قضايي كه به عنوان معاضدات قضايي به وكلا مراجعه ميشود در واقع زكات علم و شغل آنهاست و به همين عنوان بايد آن را تلقي كرد. غالبا ديده ميشود كه وكلاي معاضدتي در اين پروندهها دقت لازم را مبذول نميدارند. خدا را خوش نميآيد كساني كه فقط پول ندارند ولي شرافت و حق دارند مورد بياعتنايي و بيمهري واقع شوند. سعي كنيد همان دقتي كه در پروندههاي ديگر ميكنيد، در پروندههاي معاضدتي قضايي نيز به كار بريد.
وي دربارهي رابطهي وكيل و قاضي تاكيد كرد: رابطهي شما با قاضي بايد صادقانه و با نزاكت باشد. يعني از حيله كردن براي اطالهي دادرسي خودداري كنيد. اگر جامعه يك دهم احترامي را كه خودتان براي خويشتن قائليد براي شما قائل باشد بايد سپاسگزار جامعه باشيد. نزاكت غير از چاپلوسي است لذا شما نبايد در مقابل قاضي تعظيم كنيد ولي بايد نزاكت قاضي و دادگاه را رعايت كنيد و رابطهي جدي و معقول با قاضي داشته باشيد. اگر احترام متقابل بين قاضي و وكيل برقرار شود، مقدار زيادي از كارهاي دادگستري پيش ميرود.
دكتر كاتوزيان در ادامه خطاب به كارآموزان گفت: هر فردي دو وجهه در زندگي دارد؛ وجههي خصوصي و اجتماعي. ولي اين دو بيارتباط با هم نيست. حرمت و شان خود را در مواقعي نيز كه سر كار نيستيد حفظ كنيد. همانطور كه زائران براي رسيدن به معبود محرم ميشوند و خودشان را از همه چيز خالي ميكنند تا به ديدار دوست نائل شوند، شما هم براي دسترسي به عدالت از همهي هوي و هوسها بايد خود را خالي كنيد و اين لباس شما نشانهي خالي بودن از هواهاست. سوگندي كه ميخوريد براي رسيدن به عدالت مقتضياتي دارد كه اين مقتضيات نه در كتاب قانون نوشته شده و نه من قادرم تمام آنها را بازگو كنم.
وي در پايان تاكيد كرد: ارسطو معتقد است انسان طوري آفريده شده كه به حكم غريزه ميتواند عدالت را از ظلم تشخيص دهد بنابراين براي امور زشت و زيبا قدر مطلقي وجود دارد كه شما قادر به تشخيص آن هستيد. سعي كنيد زشتيها را از خود دور كنيد و وقار خود را رعايت كنيد. عناوين مجعول و دروغين براي ديگران به كار نبريد و به خاطر داشته باشيد كسي كه ميگويد حامي قانون هستم در ابتدا خودش بايد پايبند به قانون و عدالت باشد.
منبع : ایسنا